Intrygująca historia karnawału w Wenecji i jego spektakularnych masek

Obchody i historia karnawału w Wenecji są wyjątkowe ze względu na ich spektakularny charakter, tradycje i garderobę. Chociaż inne włoskie miasta również obchodzą karnawał, karnawał w Wenecji jest wyjątkowy — najbardziej popularny i wyszukany ze wszystkich. Znakiem rozpoznawczym karnawału są maski, parady, pokazy i imprezy. Jednym z najbardziej intrygujących aspektów karnawału w Wenecji są maski i ich historia.

Spektakularny karnawał w Wenecji trwa około dwóch tygodni. Data karnawału zmienia się co roku, ale przypada zawsze na okres od końca stycznia do początków marca. Ze względu na swoje piękno oraz wielowiekowe tradycje i historię, karnawał w Wenecji jest jednym z najbardziej fascynujących wydarzeń na świecie. Czytaj dalej, aby zajrzeć w życie swoich weneckich przodków.

Podręczne odnośniki

• Historia karnawału w Wenecji 
• Karnawał w Wenecji odżywa po 200 latach 
• Maski weneckie — uchylamy rąbka tajemnicy  
• Sztuka wyrobu masek 
• Co się dzieje podczas karnawału w Wenecji? 
• Znajdź swoich weneckich przodków 

Historia karnawału w Wenecji

Karnawał w Wenecji ma długą historię, sięgającą co najmniej XII wieku. Spośród wielu powodów, dla których warto było świętować w Wenecji, najwcześniejszym powodem była prawdopodobnie wolność.

W 1162 roku Republika Wenecka pokonała Ulryka z Akwilei, gdy ten próbował wcielić Wenecję do Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Zwycięscy Wenecjanie wzięli Ulryka do niewoli i zniszczyli jego zamki. Kiedy papież zainterweniował, Ulryk został zwolniony w zamian za roczną zapłatę: jeden byk, dwanaście świń i trzysta bochenków chleba dla Wenecji. Wenecjanie gotowali i jedli tę zdobycz podczas publicznej ceremonii na placu świętego Marka, przy wtórze wielogodzinnych tańców i świętowania. W ten sposób rozpoczął się zwyczaj publicznej zabawy i tańców, który przetrwał jako element Karnawału przez setki lat.

Jakie katolickie znaczenie miał karnawał w Wenecji?

Chociaż włoskie karnawały mogły wywodzić się z obchodów wiosny starodawnych Greków i Rzymian, Kościół Katolicki zmienił znaczenie Karnawału, gdy chrześcijaństwo rozprzestrzeniło się po całym basenie Morza Śródziemnego, dopasowując Karnawał do katolickich rytuałów. W tradycji katolickiej karnawał obchodzony jest przed rozpoczęciem Wielkiego Postu, czyli 40-dniowego okresu postu i wyrzeczeń przed Wielkanocą. Karnawał był okazją do jedzenia, picia i zabawy przed wyrzeczeniami Wielkiego Postu.

Włoskie słowo carnevale pochodzi od łacińskiego carne vale, które oznacza „pożegnanie z mięsem”. Podczas dwutygodniowego karnawału Wenecjanie mogli pozwolić sobie na jedzenie mięsa i uwolnić się od zahamowań przed Wielkim Postem. Wielki Post rozpoczyna się w Środę Popielcową, a kończy w Wielki Czwartek i jako okres po karnawale tradycyjnie uznawany jest przez Wenecjan za czas refleksji, pokuty i przygotowania do Wielkanocy.

Karnawał w Wenecji w okresie renesansu

Karnawał był popularny w średniowieczu i renesansie. Proklamacja weneckiego senatu z 1296 roku stanowi najstarsze pisemne świadectwo karnawału w Wenecji. Jest to zapowiedź publicznego święta przed rozpoczęciem Wielkiego Postu.

W okresie renesansu zamaskowani artyści bawili się na placach miejskich, gdzie ludzie wszystkich warstw społecznych i wyznań wspólnie jedli, tańczyli, paradowali, występowali i dobrze się bawili, często skrywając swą tożsamość za maskami. Popularność karnawału w Wenecji osiągnęła swoje apogeum prawdopodobnie w XVII i XVIII wieku, kiedy wyszukane i niemal mistyczne uroczystości, stroje i maski przyciągały ludzi z całej Europy.

Karnawał w Wenecji odżywa po 200 latach

Mimo to karnawał w Wenecji został zakazany w 1797 roku przez cesarza rzymskiego, Franciszka II. Dlaczego tak się stało? Franciszek II uważał, że pod maskami karnawałowymi spiskują wrogowie polityczni. Rząd obawiał się, że jego oponenci konspirują w celu dokonania przewrotu. W związku z tym całkowicie zakazał organizowania karnawału i noszenia masek.

Zakaz dotyczący karnawału wpłynął na redukcję liczby dużych zgromadzeń, a restrykcja dotycząca noszenia masek przez Wenecjan zdelegalizowała ukrywanie swojej tożsamości. Niekontrolowane dzieje włoskiego karnawału oddaliły powrót tych tradycji do Wenecji na prawie 200 lat.

Wreszcie, w 1979 roku, władze oraz inicjatywy obywatelskie, dążąc do tchnienia nowego życia we włoską kulturę i turystykę, przywróciły Karnawał. Dziś roziskrzony Karnawał wenecki przyciąga turystów z całego świata, a na dwa tygodnie lutego lub marca Wenecja staje się wielką sceną, na której wszystko wydaje się możliwe, z zachowaniem całkowitej anonimowości.

Maski weneckie — uchylamy rąbka tajemnicy

Słynne weneckie maski są głównym elementem karnawału w Wenecji. Te przesadnie piękne i pomysłowe kreacje — wiele z nich wykonanych ręcznie— są wszędzie, tworząc aurę tajemniczości i magii. Nic dziwnego, że karnawał w Wenecji powrócił ze swoją pierwotną mistyką. Chociaż maski są oszałamiające, gdy się na nie patrzy, piękno nie jest ich jedynym celem.

Wenecjanie w czasie karnawału nosili maski, aby ukryć swą tożsamość. Większość arystokratów nie chciała, aby ludzie ich rozpoznali i wiedzieli, że bawią się lub zadają z osobami spoza ich kręgu. W maskach Wenecjanie wszystkich warstw społecznych mogli bawić się razem na równych zasadach.

W związku z tym wielu Wenecjan nosiło maski nie tylko podczas karnawału, ale za każdym razem, gdy wychodzili z domu w pewnym okresie roku. Tradycyjnie maski były dozwolone tylko między Dniem Świętego Szczepana (26 grudnia) a Ostatkami, czyli wtorkiem przed Środą Popielcową. Czasami lokalne władze zezwalały również na noszenie masek od 5 października do Bożego Narodzenia, aby umożliwić przebieranie się przez większą część roku.

W sezonie masek Wenecjanie wydawali się mieć maski na każdą okazję. Zwykłe codzienne białe lub czarne maski można było zamienić na barwne maski na specjalne wyjścia. Najpopularniejszymi maskami wśród Wenecjan były maski karnawałowe i maski z komedii dell’arte [z wł. commedia dell’arte]. W komedii dell’arte — typie widowiska teatralnego powstałym około 1545 roku — maski służyły do przedstawiania określonych postaci i historii.

Maski karnawałowe

Maski karnawałowe przeważnie charakteryzują się jasnymi, żywymi kolorami, przemyślaną i złożoną dekoracją. Mogą zakrywać całą twarz, tylko oczy i nos lub tylko oczy.

Maska Gnaga

Gnaga, czyli maska kota jest jedną z niewielu masek zwierzęcych, które pojawiają się na włoskich karnawałach. Maska ta wywodzi się z pierwszych lat karnawału, kiedy koty były rzadkim i lubianym widokiem w Wenecji.

Doktor zadżumionych

„Doktor zadżumionych” z charakterystycznym długim, zakrzywionym nosem, jest prawdopodobnie najbardziej upiorną z weneckich masek. Długi nos miał pierwotnie chronić zdrowie lekarzy w czasach epidemii.

Maska Arlekina

Arlecchino, czyli maska Arlekina, jest jedną z najpopularniejszych masek noszonych podczas karnawału w Wenecji. Maska odwołuje się do nieuczciwego bohatera komedii dell’arte, np. oszusta lub nadwornego błazna. Zazwyczaj zdobią ją kolorowe romby.

Bauta

Najbardziej tradycyjną maską lub „twarzą” karnawału w Wenecji jest maska Bauta. Może być nieco przerażająca, ponieważ jest jaskrawo biała, jak czaszka, i jest zazwyczaj wykonana z porcelany lub grubego plastiku. Ponieważ jest uniesiona w miejscu, w którym znajdują się usta, pozwala użytkownikowi jeść i pić bez zdejmowania jej. Zwykle nosi się ją z czarnym trikornem (kapeluszem trójskrzydłym), czarnym płaszczem lub jedwabnym szalem.

Maska Colombiny

Maska ta odnosi się do jednej z postaci komedii dell’arte: Colombiny. Colombina była inteligentną służącą, zwykle ubraną w łachmany, ale w pięknej masce. Maska ta była popularna wśród kobiet, noszona jako półmaska, ozdobiona wyszukanymi piórami, klejnotami oraz złotymi i srebrnymi płatkami.

Sztuka wyrobu masek

We wczesnych latach wyrobu masek fach ten był cenioną sztuką. Weneccy wytwórcy masek (z wł. mascherari) cieszyli się wielkim szacunkiem i posiadali własny cech. Wykonywali wyszukane maski karnawałowe ze szkła, porcelany, skóry lub papier mâché. Projekty zawsze były kolorowe i unikatowe. Często używano do nich płatków złota, kamieni szlachetnych, piór, koronek i innych kosztownych materiałów.

Obecnie maski są wykonane głównie z masy papier mâché lub plastiku i odlewane w glinianej lub gipsowej formie, której można użyć wielokrotnie. Dzięki nowoczesnym technikom maski powstają dziś w znacznie łatwiejszy sposób. Gdy maska podstawowa wyschnie, a otwory na oczy lub inne elementy twarzy zostaną wycięte lub uformowane, maskę się maluje i dekoruje. Samo malowanie może być delikatnym i żmudnym procesem, wymagającym użycia wielu różnych pędzli i kolorów.

Przez wieki mascherari ukrywali wiele tajemnic swego rzemiosła, co dodawało tajemniczości i uroku posiadaniu maski. Wybór lub ozdobienie karnawałowej maski jest świetnym sposobem na kontakt z wenecką kulturą.

Co się dzieje podczas karnawału w Wenecji?

Karnawał w Wenecji to setki atrakcji — od publicznych parad po prywatne imprezy, od teatrów i oper ulicznych po zwykłe obserwowanie przechodniów. Wenecjanie ubierają się w fantazyjne stroje i wyszukane maski, aby świętować, podczas gdy turyści cieszą się, że mogą po prostu obserwować ten spektakl. Turyści w Wenecji w okresie karnawału mogą wziąć udział w paradach, maskaradach i rejsach gondolą, a to zaledwie kilka z możliwych opcji spędzenia czasu.

Parady i pokazy uliczne

Karnawał w Wenecji to liczne parady i pokazy uliczne, podczas których nosi się tradycyjne weneckie kostiumy i maski. Do wydarzeń tego okresu zaliczają się między innymi: konkurs na najlepszą maskę, pokaz kostiumów karnawałowych, karnawałowa parada na wodzie, pokazy cyrkowców i akrobatów, Święto Marii (z wł. Festa delle Marie), konkurs piękności i parada, której początki sięgają IX wieku. Poszukiwanie skarbów, koncerty, bale i rejsy z kolacją to tylko niektóre z innych wydarzeń w programie karnawału.

Maskarady

W okresie karnawału w Wenecji odbywa się niezliczona ilość imprez i spotkań. Niektóre z nich mają charakter prywatny, na przykład bale maskowe, na których obowiązuje określony ubiór i które odbywają się tylko za zaproszeniem lub za opłatą, która może być wysoka.

Na placu św. Marka i na innych placach miasta odbywają się również imprezy i wydarzenia publiczne, w których udział jest bezpłatny lub kosztuje niewiele. Niezależnie od tego, czy idzie się na prywatną czy publiczną zabawę, strojem obowiązującym są XVIII-wieczne stylizacje zarówno dla mężczyzn, jak i kobiet, w tym wysokie, marszczone kołnierze i bufiaste rękawy. No i oczywiście maska.

Rejsy gondolą

Wycieczki gondolą po Canal Grande to jedne z największych atrakcji Wenecji. Są dwa razy przyjemniejsze podczas karnawału niż poza nim. Niezależnie od tego, czy oglądasz imprezowiczów w innych łodziach, czy sam jesteś obiektem zainteresowania, rejsy gondolą to uroczy sposób, aby chłonąć atmosferę karnawału. Rejsy mogą być prywatne lub grupowe, z muzyką lub bez.

Niektóre gondole są przeznaczone dla rodzin, a gondolier opowiada historie i śpiewa piosenki, aby zabawić całą rodzinę. Stawki różnią się w zależności od długości wycieczki, pory dnia i liczby osób. Mogą być wysokie. Inną znacznie tańszą opcją podróży drogą wodną jest traghetto — większa łódź, taka jak autobus miejski.

Znajdź swoich weneckich przodków

Karnawał w Wenecji jest pełen zabawy i śmiechu. Historia tego karnawału to historia zamiłowania Wenecjan do zamaskowanych przyjęć i parad. W uroczystości karnawału wplecione są elementy weneckiej historii sięgającej średniowiecza, a także sztuka i muzyka tamtych czasów kultywowane po dziś dzień. Poznawanie wydarzeń historycznych, w których mogli brać udział twoi przodkowie, to fascynujący sposób podróżowania w czasie i zobaczenia tego, co oni widzieli.

Możesz rozpocząć swoją podróż na karnawał w Wenecji — czy to rzeczywisty, czy wirtualny — na FamilySearch, bezpłatnej stronie non-profit, która pomoże ci zebrać to, co wiesz o swojej rodzinie i zanurzyć się głębiej w życie przodków. Współdzielone drzewo genealogiczne umożliwia zobaczenie tego, co już wiadomo o gałęziach genealogicznych twojej rodziny. Umożliwia również połączenie życia twoich przodków w kontekście innych wydarzeń historycznych — a to wszystko bezpłatnie.