Stambomen zijn zo oud als de mensheid zelf. Ze zijn op papier vastgelegd, in stof genaaid, op steen gegraveerd en mondeling overgeleverd.
Vóór het digitale tijdperk was stambomen delen vaak moeilijk, en soms gewoon onmogelijk. Maar dat veranderde in de jaren 1980 met de komst van thuiscomputers. Mensen begonnen stambomen in genealogiesoftware bij te houden, en afgedrukte of digitale exemplaren waren relatief makkelijk te delen.
Rond 2009 sloeg FamilySearch een nieuwe weg in met de lancering van een van ’s werelds eerste gemeenschappelijke online stambomen: New FamilySearch. In 2013 werd Stamboom, de volgende generatie van de gemeenschappelijke stamboom van FamilySearch, vrijgegeven.
Wat is een gemeenschappelijke stamboom?
De FamilySearch-stamboom maakt gebruik van een wikimodel waarin wordt samengewerkt. Je bent waarschijnlijk wel bekend met wiki-gebaseerde sites zoals Wikipedia, waar alle gebruikers dezelfde gegevens zien en elke geregistreerde gebruiker gegevens kan bijdragen en corrigeren. Het doel van deze sites is om een crowdsourced opslagplaats met gegevens te creëren waardoor gebruikers hun doelen kunnen bereiken.
Dat geldt ook voor de FamilySearch-stamboom. Deze stamboom is openbaar, dus zien alle gebruikers dezelfde gegevens van overleden personen. En omdat het een gemeenschappelijke stamboom betreft, kan elke gebruiker gegevens toevoegen of corrigeren. Het uiteindelijke doel is de menselijke familie nauwkeurig in kaart te brengen en mensen met familieleden, zowel levenden als overledenen, te verbinden.
Het idee van een gemeenschappelijke stamboom is boeiend en innovatief. We hoeven er niet meer alleen aan te werken! We kunnen samenwerken met familieleden uit de hele wereld. We kunnen dubbel onderzoek deels voorkomen. Om gegevens te delen, hoeven we geen papieren exemplaren meer af te drukken of bestanden te e-mailen – iedereen heeft immers toegang tot actuele gegevens in één openbare stamboom.
Waarin verschilt een gemeenschappelijke stamboom van andere stambomen?
Hoe boeiend een gemeenschappelijke stamboom ook is, de meeste mensen zullen eraan moeten wennen. Overweeg in de onderstaande tabel de verschillen tussen werken in een individuele stamboom en een gemeenschappelijke stamboom.
| Individuele stamboom | Gemeenschappelijke stamboom |
| Ik ben bekend met de personen in mijn individuele stamboom. | Ik ben misschien niet bekend met de personen die andere gebruikers aan de gemeenschappelijke stamboom hebben toegevoegd. |
| Ik heb toegang tot belangrijke gegevens over mijn familie, bijvoorbeeld in mijn hoofd of in mijn onderzoeksnotities, die ik niet in mijn individuele stamboom heb gezet. | Ik heb geen toegang tot gegevens die andere gebruikers niet in de gemeenschappelijke stamboom hebben gezet. |
| Gebruikers kunnen zonder mijn toestemming geen wijzigingen in mijn individuele stamboom aanbrengen. | Iedere gebruiker kan gegevens in de gemeenschappelijke stamboom toevoegen of wijzigen. |
| Ik heb controle over de kwaliteit van bijdragen in mijn individuele stamboom. | Ik heb controle over de kwaliteit van mijn bijdragen aan de gemeenschappelijke stamboom, maar niet over die van andere gebruikers. |
| Ik kan onvolledige of twijfelachtige gegevens in mijn individuele stamboom zetten, zonder dat dit een nadelig effect op anderen heeft. | Als ik onvolledige of twijfelachtige gegevens in de gemeenschappelijke stamboom zet, kan dat andere gebruikers in verwarring brengen en tot fouten leiden. |
Een goede stamboomburger zijn
Een gemeenschappelijke stamboom vraagt om een nieuwe manier om met anderen aan familiegeschiedenis te doen. Net zoals burgers in een gemeenschap wetten gehoorzamen en samenwerken om hun gemeenschap te laten floreren, kunnen gebruikers van de FamilySearch-stamboom beproefde tips volgen en samenwerken om de gemeenschappelijke stamboom tot bloei te brengen. Hier zijn zes beproefde tips om een goede stamboomburger te zijn.
1: Sta ervoor open om te leren
Inzicht in de FamilySearch-stamboom – waar de gegevens vandaan komen en hoe de functies ervan werken – is een belangrijke sleutel tot succes.
Een goede stamboomburger zijn, kan ook kennis opdoen van de basisbeginselen van familiegeschiedenis inhouden. Je hoeft geen expert te zijn, maar je kunt er wel naar streven om te blijven leren en je vaardigheden te verbeteren.
Bekijk de hulpbronnen onder Hulp en leren in FamilySearch. Je kunt ook gratis online en fysieke workshops volgen, die bijvoorbeeld de FamilySearch-bibliotheek in Salt Lake City aanbiedt. Daarnaast biedt de uitgebreide RootsTech-bibliotheek veel video’s over een breed scala aan onderwerpen met betrekking tot familiegeschiedenis. Die video’s zijn beschikbaar in verschillende talen, waaronder Spaans, Frans, Duits, Italiaans, Zweeds en meer.
2. Streef naar nauwkeurigheid
Vertrouwen is essentieel in een gemeenschappelijke stamboom, en dat vertrouwen is grotendeels gebaseerd op nauwkeurigheid. Probeer alleen gegevens toe te voegen of te wijzigen als je zeker weet dat die correct zijn.
Voeg altijd ondersteunende bronnen toe. Met bronnen laat je andere gebruikers weten dat gegevens betrouwbaar zijn. Weet dat een bron niet altijd een papieren of digitaal document hoeft te zijn. Eigen kennis en mondelinge overleveringen kunnen bijvoorbeeld ook bronnen zijn.
Er is nog een belangrijke reden om nauwkeurigheid na te streven. Een van de nuttigste functies van de FamilySearch-stamboom zijn de hints voor bronnen en mogelijke duplicaten. Goede hints zijn echter afhankelijk van juiste gegevens. Als een profielpagina onjuiste gegevens bevat, is de kans groter dat de hints niet kloppen.
Je zou kunnen zeggen: ‘Maar ik wil dat anderen de gegevens zien die ik heb, ook als die niet kloppen. Misschien kunnen zij mij dan meer vertellen.’ Hieronder staan verschillende manieren om met anderen samen te werken zonder twijfelachtige of onnauwkeurige gegevens in de gemeenschappelijke openbare stamboom te hoeven zetten:
- Zet een persoonlijke stamboom op een site zoals MyHeritage, Ancestry of Geneanet. Nodig anderen uit om die stamboom daar te bekijken. (NB Sommige in dit artikel genoemde toepassingen zijn mogelijk niet in alle talen beschikbaar.)
- Laat een notitie achter of breng een bespreking op gang via het tabblad Samenwerken op een profielpagina in de stamboom.
- Kijk wie er bezig is geweest in het gedeelte van de FamilySearch-stamboom waar je naar meer gegevens zoekt. Klik op de naam van een gebruiker om die gebruiker een bericht te sturen.
3. Streef naar volledigheid
Volledigheid en nauwkeurigheid gaan vaak hand in hand. Voeg zo mogelijk geen onvolledige gegevens toe, in de veronderstelling dat iemand anders die wel gaat aanvullen. Voorbeelden: alleen een geboortejaar toevoegen terwijl je ook een geboorteplaats weet, of maar enkele kinderen in een gezin toevoegen als er in je bron meer staan vermeld. Bedenk dat anderen niet altijd je bedoelingen kunnen raden! Ze beseffen misschien niet dat er iets ontbreekt, of ze hebben geen idee hoe ze de ontbrekende gegevens kunnen vinden.
Bovendien is de kans bij onvolledige gegevens veel groter dat gebruikers personen aan verkeerde gezinnen en families koppelen en profielen onjuist samenvoegen. Deze fouten rechttrekken, kan moeilijk en tijdrovend zijn. Het is beter om elk gezin grondig af te werken dan gedeeltelijke of losse personen of gezinnen toe te voegen.
4. Oefen samenwerkingsvaardigheden
Werken in een gemeenschappelijke stamboom is een geweldige kans om essentiële samenwerkingsvaardigheden te oefenen. Bedenk voordat je gegevens toevoegt of wijzigt wat dat voor anderen betekent.
Communiceer altijd duidelijk wat je hebt gedaan en waarom. Vaak maak je je redenering en beslissingen duidelijk door bronnen toe te voegen en nuttige redenen te noteren. Als er meer uitleg nodig is, kun je een notitie achterlaten of een bespreking starten via het tabblad Samenwerken van de profielpagina.
5. Neem de tijd
Zo snel mogelijk klaar willen zijn, leidt vrijwel altijd tot fouten en kost op de lange duur meer tijd. In een gemeenschappelijke openbare stamboom krijgen fouten vaak een sneeuwbaleffect. Andere gebruikers zullen je ingevoerde gegevens doorgaans niet verifiëren, maar ervan uitgaan dat ze juist zijn en erop voortborduren. Dat betekent dat een fout kan leiden tot meerdere fouten door generaties heen.
Dus als je namen aan de FamilySearch-stamboom wilt toevoegen vanuit een GEDCOM-bestand of een openbare stamboom van een andere website voor familiegeschiedenis, neem dan de tijd om alle gegevens te verifiëren voordat je die toevoegt. Je zult blij zijn dat je die moeite gedaan hebt, en andere gebruikers zullen dat ook waarderen.
6. Maak een back-up
Overweeg tot slot om een back-up te maken van de gegevens die je aan de stamboom toevoegt, zodat je eventuele foutieve wijzigingen kunt corrigeren. Je kunt een persoonlijke stamboom bijhouden op een andere genealogiewebsite (zoals MyHeritage, Ancestry of Geneanet), of een desktopprogramma gebruiken (zoals Ancestral Quest of RootsMagic). Onderzoeksnotities en logboeken kunnen ook als back-up dienen.
Nu is het jouw beurt
Werken in een gemeenschappelijke stamboom nodigt ons uit een nieuwe manier te leren om aan onze familiegeschiedenis te werken. Het vergt misschien tijd, geduld en enige aanpassingen, maar de voordelen zijn enorm! Door samen te werken, eren we onze overleden familieleden, raken we met onze levende familieleden verbonden en bereiken we uiteindelijk ons doel om een gedeelde stamboom van de hele mensheid op te bouwen.
Jouw ontdekkingsreis
Bouw samen met je familieleden over de hele wereld aan een gemeenschappelijke stamboom. Hier zijn andere bronnen die je kunnen helpen:
- FamilySearch: Hulp en leren
- Onderzoekswiki FamilySearch
- FamilySearch-community (beschikbaar in 9 talen)
- Ondemandbibliotheek RootsTech (beschikbaar in 23 talen)
Bij FamilySearch vinden we het belangrijk dat u verbonden wordt met uw familie. We bieden u gratis leuke ontdekkingsactiviteiten en familiehistorische diensten. Waarom? Omdat we familiebanden koesteren, en geloven dat generaties met elkaar verbinden ons leven nu en voor altijd beter maakt. We zijn een organisatie zonder winstoogmerk van De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen. Klik hier om meer over ons geloof te weten te komen.
